To ΟΧΙ είναι η μόνη επιλογή που μπορεί να ανοίξει πεδία παρέμβασης για τα κοινωνικά κινήματα

O "κυρίαρχος λαός"  προσέρχεται στις κάλπες την Κυριακή με ένα πιστόλι στον κρόταφο. Ωστόσο, ένα ΟΧΙ είναι η μόνη επιλογή που μπορεί να ανοίξει πεδία παρέμβασης για την υπεράσπιση των κοινών αγαθών και την οχύρωση των συλλογικών μας εγχειρημάτων.

Θοδωρής Καρυώτης

Η απόφαση της κυβέρνησης, αργά την περασμένη Παρασκευή, να θέσει τις προτάσεις των πιστωτών σε δημοψήφισμα εξέπληξε ακόμη και όσους, από τη σκοπιά των κοινωνικών κινημάτων, αγωνίζονται τα τελευταία χρόνια κατά της λιτότητας στην Ελλάδα. Εκείνες τις μέρες οι διαπραγματεύσεις είχαν φτάσει για άλλη μια φορά σε αδιέξοδο, το πρόγραμμα διάσωσης πλησίαζε στο τέλος του, και οι «θεσμοί» -γνωστοι στο παρελθόν και ως «τρόικα»- είχαν για πολλοστή φορά απορρίψει τις περιορισμένες και απέλπιδες προσπάθειες της ελληνικής κυβέρνησης να μεταφέρει κάποια από τα κόστη της κρίσης στους έχοντες. Αντ' αυτού, απαιτούσαν μεγαλύτερες θυσίες από πλευράς των λαϊκών στρωμάτων: περαιτέρω μειώσεις σε μισθούς και συντάξεις, μια νέα επίθεση στα δημόσια και κοινά αγαθά, περαιτέρω άλωση των εργατικών και κοινωνικών κεκτημένων. Ζητούσαν, δηλαδή, τη συνέχιση ενός προγράμματος λιτότητας που όχι μόνο είχε βυθίσει μια ολόκληρη κοινωνία στην εξαθλίωση, αλλά και είχε αποδεδειγμένα αποτύχει στους στόχους που το ίδιο έθετε: να ελαφρύνει το δημόσιο χρέος και να ενεργοποιήσει την οικονομία της χώρας. Και το επιστέγασμα: ακόμη και η πρόταση 47 σελίδων της ελληνικής κυβέρνησης, την οποία απέρριψαν ως ανεπαρκή οι εταίροι/δανειστές, είχε όλα τα γνωρίσματα ενός νέου πακέτου μέτρων λιτότητας. Ως εκ τούτου, τα κοινωνικά κινήματα είχαν αρχίσει την προετοιμασία για να αντισταθούν σε ένα ακόμη μνημόνιο· οργανώθηκαν ακόμη και προπαρασκευαστικές συναντήσεις για την αναβίωση του κινήματος των πλατειών του 2011.

Στο πλαίσιο αυτό, η απόφαση της κυβέρνησης να διοργανώσει δημοψήφισμα φάνηκε έντιμη ακόμη και σε όσους, μέσα στην αριστερά και τα κινήματα, ασκούν κριτική κατά της κυβέρνησης. Ο πρωθυπουργός παραδέχτηκε ότι η εντολή που οι Έλληνες του έδωσαν τον Ιανουάριο, δηλαδή να αντιστρέψει τους όρους της λιτότητας χωρίς να έρθει σε ρήξη με τους πιστωτές, ήταν αδύνατο να έρθει εις πέρας. Ήταν επιτακτική ανάγκη, λοιπόν, να ρωτήσει και πάλι τους πολίτες σχετικά με το πώς θα προχωρήσουμε. Σε μια Ευρωπαϊκή Ένωση που κυβερνάται από τεχνοκράτες εντολοδόχους του οικονομικού κατεστημένου, το να ζητήσει μια κυβέρνηση από τους πολίτες να συμμετέχουν στις αποφάσεις που επηρεάζουν τη μοίρα τους μοιάζει ριζοσπαστική πράξη. Πράγματι, το σύνολο των ελληνικών μνημονιακών δυνάμεων κατήγγειλε την προκήρυξη του δημοψηφίσματος ως «πραξικόπημα».

Ωστόσο, πρέπει να κρατήσουμε αποστάσεις από τις φωνές που παρουσιάζουν θριαμβευτικά το δημοψήφισμα ως πράξη «άμεσης δημοκρατίας». Η άμεση δημοκρατία είναι η συνεχής συμμετοχή των πολιτών στη διαχείριση των υποθέσεών τους χωρίς τη διαμεσολάβηση των επαγγελματιών πολιτικών, η ικανότητα των απλών ανθρώπων να καθορίσουν το περιεχόμενο του δημόσιου διαλόγου. Δεν μπορούμε να ονομάσουμε «πράξη άμεσης δημοκρατίας" ένα δημοψήφισμα που ζητά απλά από τους πολίτες να διαλέξουν πλευρά σε ζητήματα πολύ ασαφή, προϊόντα μιας σειράς συνεδριάσεων κεκλεισμένων των θυρών. Πράγματι, οι πολίτες καλούνται να αποφασίσουν σε αυτό το "ιστορικό" δημοψήφισμα, χωρίς να κατανοούν πραγματικά το ερώτημα, χωρίς να μπορούν να προβλέψουν τις συνέπειες της ετυμηγορίας τους, και χωρίς να έχουν συλλογικά διαμορφώσει ένα «σχέδιο Β» για την επόμενη μέρα.

Entrevista de Theodoros Karyotis en LaTele.cat sobre el cambio politico en Grecia y la perspectiva de los movimientos sociales

SYRIZA in power, social movements at a crossroads

The dire circumstances in Greece compel the social movements to reposition themselves in front of the SYRIZA government.

Theodoros Karyotis

first published at Periodico Diagonal

translated by Julius Gavroche at autonomies.org

It is commonplace to affirm that the election victory of Syriza is in large measure based on the mobilisation of the social movements of the last five years in Greece. However, this affirmation may help obfuscate the diversity of ideas and demands in Greek society, as well as possibly reinforcing a simplistic conception of a struggle between pro and anti-austerity forces. Although it is a fact that Syriza has been present in the mass mobilisations of the last years, the fundamental factor in the consolidation of its hegemony was its capacity to mobilise the vote of the middle class, convincing the latter that it could reverse the injustices produced by indiscriminate cuts, stop the downward mobility of many and take up again the path towards the material prosperity of the years previous to the crisis.

Within the social movements, however, there are two distinct social imaginaries, complementary and at the same time antagonistic. On the one hand are the movements of citizens affected by the antisocial attacks of the troika, who demand the restitution of the welfare state as an instrument of redistribution, the reinforcement of the state as mediator of social antagonisms and the return of economic growth with the aim of alleviating the poverty and desperation that mass unemployment has provoked. On the other hand, there is a multitude of movements that propose going beyond the state and the capitalist economy as organising principles of social life; movements that have begun to construct radical alternatives here and now based on proximity, solidarity and participation.

La encrucijada de los movimientos ante el Gobierno de Syriza

La difícil coyuntura en Grecia obliga a los movimientos sociales a resituarse ante el nuevo Ejecutivo de Syriza.

Theodoros Karyotis

marzo 2015

publicado en Periódico Diagonal

Es ya un lugar común afirmar que la victoria electoral de Syriza se basa en gran medida en las movilizaciones de los movimientos sociales de los últimos cinco años en Grecia. No obstante, esta afirmación puede ocultar la diversidad de idearios y demandas en la sociedad griega, como también puede reforzar una imagen simplista de lucha entre las fuerzas pro y antiausteridad. Si bien Syriza ha estado presente en las grandes movilizaciones de los últimos años, el factor determinante en la consolidación de su hegemonía fue su capacidad de movilizar el voto de la clase media, convenciéndola de que podía revertir las injusticias producidas por los recortes indiscriminados, parar la movilidad hacia abajo y retomar el camino hacia la prosperidad material de los años anteriores a la crisis.

Sin embargo, en el interior de los movimientos sociales hay dos imaginarios distintos, complementarios y a la vez antagónicos. Por un lado están los movimientos de ciudadanos afectados por el ataque antisocial de la troika, que exigen la restitución del Estado de bienestar como instrumento de redistribución, el fortalecimiento del Estado como mediador de los antagonismos sociales y la vuelta al crecimiento económico con el fin de paliar la pobreza y desesperación que el desempleo masivo ha provocado. Por el otro, está una multitud de movimientos que pretenden ir más allá del Estado y de la economía capitalista como principios organizativos de la vida social y empiezan a construir ya alternativas radicales basadas en la proximidad, la solidaridad y la participación.

Por supuesto, los dos imaginarios coexisten en el seno de muchos movimientos y están en fricción permanente. Debates interminables se han producido, por ejemplo, en las asambleas de las docenas de Clínicas Solidarias Autogestio­nadas de Grecia: ¿Es su objetivo tapar los agujeros que produce el rápido desmantelamiento del sistema público de salud o, por el contrario, producir un modelo alternativo de gestión de la salud que vaya más allá de lo estatal?

Podemos: Ανάμεσα στην «αριστερή ηγεμονία» και την «έφοδο» των κοινωνικών κινημάτων στους θεσμούς

Το Podemos υπήρξε το μόνο πολιτικό κόμμα στην Ισπανία που κατάφερε να μιλήσει τη γλώσσα των νέων μορφών οργάνωσης και των αγώνων των τελευταίων χρόνων. Ωστόσο, πιθανότατα  δεν θα είναι το κόμμα-κίνημα που πολλοί περίμεναν στις απαρχές του.

Θοδωρής Καρυώτης
Δημοσιεύτηκε στο τεύχος 17 
του πολιτικού περιοδικού Βαβυλωνία, 
Ιανουάριος 2015

Από τις αρχές του 2014, το Podemos εμφανίστηκε στην Ισπανία ως μια νέα πολιτική δύναμη που απειλεί να αποσταθεροποιήσει το μεταπολιτευτικό σύστημα δικομματικής εναλλαγής στην εξουσία. Με την ευρεία στήριξη των νέων, των λαϊκών στρωμάτων και των κοινωνικών κινημάτων και με επίκεντρο την χαρισματική ηγεσία του νεαρού καθηγητή πολιτικών επιστημών Pablo Iglesias, το νέο κόμμα έχει βλέψεις στην εξουσία και ευαγγελίζεται την ανατροπή της νεοφιλελεύθερης συναίνεσης των τελευταίων δεκαετιών. Όπως και ο ΣΥΡΙΖΑ στην Ελλάδα, το Podemos επιδιώκει να καταλάβει το κενό που δημιουργεί η εξάντληση της σοσιαλδημοκρατίας, προωθώντας την αναδιανομή του πλούτου υπέρ των μεσαίων και χαμηλών στρωμάτων, βάζοντας φρένο στην διάλυση του κράτους πρόνοιας και προωθώντας την επανεκκίνηση της εθνικής οικονομίας απέναντι στην επίθεση του διεθνούς κεφαλαίου.

Ας προσπεράσουμε την εύκολη a priori κριτική που λέει «είναι αυτονόητο λοιπόν ότι το Podemos (ή ο ΣΥΡΙΖΑ ή προσθέστε εδώ το κόμμα της [δυσ]αρεσκείας σας) δεν αποτελεί σχέδιο χειραφέτησης των από τα κάτω με όρους κοινωνικής αυτοδιάθεσης, αλλά απόπειρα ανασυγκρότησης της κυριαρχίας»· ας εξετάσουμε αντίθετα αυτό το κόμμα ως προϊόν των πολιτικών εξελίξεων και ιδιαίτερα των κοινωνικών κινητοποιήσεων των τελευταίων χρόνων στην Ισπανία.

Η κινηματική έκρηξη του 2011

Agua mas allá del Estado

Los comités de agua de Bolivia defienden sus formas organizativas horizontales y participativas, frente a un Estado cada vez más centralizado. 

Marcela Olivera

La autonomía y horizontalidad son parte de las formas tradicionales organizativas de los bolivianos.  Juntas constituyen  una manera real, práctica, cotidiana de entender lo público y de vivir la democracia participativa siempre al margen del Estado y de los gobiernos de turno.

Los comités de agua de la zona sud de la ciudad de Cochabamba, la cuarta ciudad más grande de Bolivia, son el epitome de las formas autonómicas y horizontales bolivianas. Esta red todavía activa, se volvió visible después de la ‘guerra del agua’ del 2000, cuando una movilización popular de gran escala detuvo los intentos de privatizar el sistema publico de agua de la ciudad.

Mientras muchos asocian la guerra del agua con la noción de verdadera democracia, esta descripción pudiera poseer una contradicción en si misma:  una guerra –cualquier guerra- implica violencia, pérdida de energía y recursos, muertes, desacuerdo y la democracia (como la conocemos en Occidente), tiene la función de precisamente evitar todo aquello. Pero el conflicto no fue una simple batalla  por la defensa de un recurso. Uno de los principales motivos de tal(es) conflicto(s) fue precisamente la histórica y permanente lucha de las y los bolivianos por defender su derecho a decidir de una manera horizontal y autónoma sobre sus propias necesidades, es decir: su imperiosa y siempre pospuesta necesidad de vivir en verdadera democracia.

Transforming crisis into krisis, pt.4: The challenge of linking struggles on a national and international level

This is the last in a four-part series of articles on austerity in Greece and the response of society. Read part 3 here.

By Insurgenta Iskra

While mass media tirelessly repeat the “there is no alternative” mantra in order to ease the imposition of further neoliberal austerity, southern Europe resists in a surprisingly collectively creative manner towards system change. This creative resistance is the focus of the Festival4sce. Members of the coordination team, active in various initiatives in their respective local areas, all agree that resistance has to be encouraged and strengthened through the participation of larger groups of society.  For Emma -member of the Citizen Debt Audit Platform (PACD) in Spain-, the one thing that always stands out is “how strong resilience movements are in comparison with movements that work more focused on strategies of political incidence, change and confrontation. There is a tremendous media blockage in "the centre" of what is happening in the European periphery. A painful vast majority of people have not a clue of what is going on in countries like Greece or Spain and this has shocked me profoundly when moving to France. This is a huge challenge we are facing for neoliberalism and austerity has to be confronted on a European scenario. We have to learn how to deal with the different cultural, political and social backgrounds”.

Differences in struggles although remain the main challenge for networking and cooperation among them. As Jeza -member of 15M International- sees it, in Greece “there are many different initiatives and different ways of working. Social clinics that serve uninsured people (one third of the population) are an example of citizen self-organization to solve a problem or to alleviate a situation. Many countries do not know what the situation is in Greece. That clash with the reality of a humanitarian catastrophe can help put them in context: this is also Europe. The Greek initiatives are fighting in very adverse conditions, what often leaves them little time to work on networking and communication. The initiatives of other countries working on safer ground can provide much there, ideas and developments that are not possible at the time being in Greece”. Emma though, sees differences regarding methodologies and practices: “Social movements in Spain have developed and shared with each other practices and knowledge that have become widespread throughout our movements. This makes collaboration between collectives and nodes very effective and smooth. We are highly networked movements and this is a big difference with Greece. On the other hand, we do have very similar political approaches regarding maturity and understanding of the situation Europe is in. This is the feeling I get when I compare my experiences of collaboration with central and northern European countries. But of course, we have been hit first...”

Transforming crisis into krisis, pt.3: Giving birth to the #Festival4sce: Another world is not only possible but already exists!

This is the third in a four-part series of articles on austerity in Greece and the response of society. Read part 2 here.

By Insurgenta Iskra

During the Syntagma Square occupation, in various citizen assemblies and working groups, the organisation of an event that would foster communication, cooperation and networking in a practical way amongst the various alternative initiatives scattered all over the country, was repetitively discussed. One year later, in October 2012, members of various initiatives and collectives[1] such as the Athens Time Bank-Syntagma Square, Kafeneio Akadimias Platonos, the collective Nea Guinea, the eco-community project Spithari-Waking Life, the Votsalo network amongst others, put in action this idea by organising the so called Festival for Solidarity and Cooperative Economy (#Festival4sce): more than 200 citizen initiatives from all over Greece participated and  organised practical workshops, discussions, presentations and collective events, thus giving the opportunity to visitors to discover another world, where “market laws and exploitation of human labour for profit maximisation isn’t the rule, a world in which human relationships become meaningful again”[2].

Each year the Festival is organised around special thematic threads such as self-management, self-sufficiency, self-reliance, localisation or degrowth. The programme includes discussion workshops, DIY workshops, thematic discussions, workshops for kids, various cultural events such as concerts, music, theatre, performances, exhibitions, video projections, thus combining theoretical and practical knowledge, all designed under a radical thinking perspective. Furthermore, the Festival4sce provides space and time for spontaneous assemblies among groups and initiatives with common interests in order to network and build bonds of cooperation. As a result, the first meeting of exchange networks in Greece was held during the first edition. Besides, the Festival4sce is a source of inspiration of various events taking place in other parts of the country. An interesting example is the CommonsFest, taking place since 2013 in Heraklion, Crete.

Transforming crisis into krisis, pt.2:The societal response to austerity

This is the second in a four-part series of articles on austerity in Greece and the response of society. Read part I here.

By Insurgenta Iskra

From crisis to krisis: the emergence of another possible world

Since the very beginning of Greece’s placement under Troika’s supervision, the Greek society responded with huge and massive demonstrations in the largest cities of the country. During the uprising of the so called Indignants (Aganaktismenoi) movement in 2011, the squares[2] were the main scene of action where the seeds of radical thinking and civil disobedience were planted. Social dynamics of preliminary self-management processes emerged as a spontaneous response to the immediate need of dealing with organisational and logistical needs on the occupied squares as well as bypassing extreme state repression. Thus, various working groups such as first aid, food supply, safety & defence, cleaning, multimedia or infrastructure supply were set up collectively.

A strong will to take life into their own hands inspired citizens from different socioeconomic backgrounds to transform crisis to krisis: through citizen assemblies and working group discussions they gradually realised that the only way to break away from the crisis was to trust and develop their own krisis. Large groups of people, widely questioning the Troika’s authority as well as the government’s policies, have been launched into primary processes of direct democracy, horizontality, shared decision making, participatory leadership and collective intelligence. Forming working groups on different thematic threads such as education, health, economy, culture or justice, they explored ways to put their vision into practice. As a result, the massive and collective reappropriation of public spaces in the biggest cities all over the country played a catalytic role in the emergence of grassroots initiatives; during the occupation of Syntagma Square in Athens, collective action gave birth to alternative initiatives such as the Citizen Debt Audit Campaign, the Athens Time Bank-Syntagma Square, the Exchange Solidarity Bazaar of Syntagma Square or the Real Democracy Multimedia Team amongst many others.

Το νερό πέρα από το κράτος

Οι επιτροπές νερού της Κοτσαμπάμπα συνεχίζουν τις παραδόσεις της ιθαγενικής αυτόνομίας της Βολιβίας, απέναντι σε ένα πρόσφατα επανιδρυμένο αλλά άκρως συγκεντρωτικό κράτος.

Μαρσέλα Ολιβέρα

Μετάφραση: Θοδωρής Καρυώτης

Η αυτονομία και η οριζοντιότητα αποτελούν παραδοσιακές μορφές κοινωνικής οργάνωσης στη Βολιβία. Μαζί, συγκροτούν έναν εναλλακτικό, πρακτικό και καθημερινό τρόπο κατανόησης αυτού που ονομάζουμε «το δημόσιο». Ταυτόχρονα, προτάσσουν  ένα μοντέλο εξάσκησης της ζωντανής, συμμετοχικής δημοκρατίας στο περιθώριο του κράτους και των εκάστοτε κυβερνήσεων.  

Οι επιτροπές νερού του νότου της Κοτσαμπάμπα, της τέταρτης μεγαλύτερης πόλης της Βολιβίας, αποτελούν την επιτομή των βολιβιανών μορφών αυτονομίας και οριζοντιότητας. Οι οργανώσεις αυτές ήρθαν στο προσκήνιο κατά τη διάρκεια του «Πολέμου του Νερού» το 2000, όταν η μαζική κινητοποίηση της τοπικής κοινωνίας κατάφερε να σταματήσει την προσπάθεια ιδιωτικοποίησης του νερού της Κοτσαμπάμπα, η οποία προωθούταν από το κράτος. Σήμερα οι επιτροπές νερού παραμένουν ενεργές. 

Ενώ πολλοί συνδέουν τον Πόλεμο του Νερού με την έννοια της «πραγματικής» δημοκρατίας, αυτό μπορεί εκ πρώτης όψεως να φαίνεται αντιφατικό: ο πόλεμος συνεπάγεται τη βία, την απώλεια ενέργειας και πόρων, το θάνατο και τη σύγκρουση• η δυτική αντίληψη της δημοκρατίας, μας λένε, αποσκοπεί στο να αποφύγουμε τα παραπάνω. Ωστόσο, η σύγκρουση αυτή δεν ήταν μια απλή μάχη για την υπεράσπιση ενός φυσικού πόρου• αντίθετα, ήταν φυσική συνέχεια της ακατάπαυστης ιστορικής πάλης του λαού της Βολιβίας για την υπεράσπιση του δικαιώματός του να αποφασίζει οριζόντια και αυτόνομα για ό,τι αφορά τις δικές του ανάγκες• ήταν, δηλαδή, απόρροια της επιτακτικής και αδιαπραγμάτευτης ανάγκης τους να ζουν σε μια αληθινή δημοκρατία. 

Transforming crisis into krisis, pt.1: The social impact of austerity measures in Greece

This is the first in a four-part series of articles on austerity in Greece and the response of society.

By Insurgenta Iskra

Crisis. Originally, the word derives from the ancient Greek verb “krinein”, meaning to judge in order to take a decision and its noun, “krisis”, meaning judgment, decision. According to Steven James Venette "crisis is a process of transformation where the old system can no longer be maintained."

In Greece, the obsessive persistence of the ruling elites in rescuing by any means the current socioeconomic system, even during its long phase of death rattle, has fuelled a significant social mobilisation towards the Alternative Route, striving to transform crisis to krisis. Several citizen initiatives and grassroots groups organise, since 2012, the Festival for Solidarity and Cooperative Economy (#Festival4sce) seeking to build the foundations of another world that is not only possible, but already growing.

Following the links between the social impacts of the austerity imposed during the last four years in Greece and the alternatives proposed by citizens themselves, this series of articles is structured around four main axes:

1. The social impact of austerity measures imposed by the Troika in Greece

2. The societal response to these measures through the creation of solidarity networks

3. The history, role and objectives of the Festival for Solidarity and Cooperative Economy

4. The challenge of linking struggles on a national and international level

PART I: The social impact of austerity measures in Greece

During the last four years, Greece has undergone a deep and unprecedented multidimensional recession, following the international financial crisis of 2008-2009. As a remedy to the abrupt deterioration of the country’s borrowing capacity and the accelerated accumulation of - the already unsustainable - Greek debt, successive governments have signed special MOU’s^[2] with the Troika^[3] giving away the country’s sovereignty, in exchange for promises to put Greece back on the path of development and growth; the system, in order to survive, urgently required a redistribution of money circulation, redirecting cash from a huge number of small deposits to a small number of huge accounts. As a result, harsh austerity measures have been imposed including slashing of salaries and pensions, drastic tax increases and generalised dismantling of the social role of the State while in parallel special funds to save the Greek banking system have been created. Furthermore, according to the second MOU, Greece has been obliged to open a special account for debt repayment in the Bank of Greece, as an ultimate priority over the current operational public expenses.  All these policies resulted in a dramatic drop of consumer buying power thus influencing negatively all macroeconomic indicators, such as GDP, unemployment rate, growth rate, deficit rate, etc. Worldwide known economists, scientists and even politicians have been widely questioning the effectiveness of such policies. Peer Steinbrück, the Social Democratic Challenger of Angela Merkel[4] was of the ones to openly denounce this “deadly dose of austerity"; a proven recipe to kill an economy. Even the IMF has reported[5] growth forecast errors in relation to planned fiscal consolidation, admitting that they “failed to realise the damage austerity would do to Greece”[6]. It is interesting to point out that the Troika has recently recognised that Greeks cannot bear new taxes.

I movimenti sociali di fronte all'ascesa di SYRIZA e la sinistra parlamentare

Un governo di sinistra può dare uno spazio di respiro ai movimenti, ma può anche accelerare la loro de-mobilitazione e la loro assimilazione da parte del potere statale 

Theodoros Karyotis, Antonis Broumas

La versione greca di questo articolo fu pubblicata 

nella rivista Babylonia, settembre 2014
Traduzione: @mirimmi

"Per noi il contenuto del progetto rivoluzionario è che la gente diventi capace di prendere in mano le questioni sociali e l'unica via per raggiungere questo obiettivo è che la gente vada prendendo sempre piú le questioni sociali nelle proprie mani" 

~ Cornelius Castoriadis (1979)

"...quello che sta emergendo è un'altra società: l'obiettivo è il potere, non il potere statale, ma che la gente si organizzi come poteri in un diverso contesto sociale"

~ Raul Zibechi (2010)

Al giorno d'oggi l'antagonismo sociale si verifica in termini marziali. La dominazione capitalista risolve le sue contraddizioni, non concedendo certi diritti e privilegi agli oppressi, come ha fatto in passato, ma imponendo uno stato di eccezione permanente, dove tutte le misure di ingegneria sociale sono giustificate e tutte le proteste sono percepite come un'apertura delle ostilità. Raggiungere un nuovo equilibrio rimane una sfida, che potrá essere affrontata solo con l'arrivo - o no - del contropotere sociale al centro della scena politica. 

In questo contesto storico-sociale, la possibilità di un governo di sinistra emerge in Europa con la coalizione di Syriza in Grecia e con il neonato Podemos in Spagna come avanguardie, in risposta alla prospettiva dell'autoritarismo neoliberale consolidato su basi nazionaliste.

I periodi di crisi sono momenti di antagonismo sociale, in cui si liquefanno le posizioni delle forze sociali contestatarie. Nell' attuale crisi i movimenti sociali autonomi emergono dalle contraddizioni del capitalismo moderno come i principali soggetti collettivi con potenziale per una trasformazione radicale e un cambio sociale. Essi costituiscono la principale opposizione alla dominazione capitalista nell'odierno confronto sociale, e qualsiasi conflitto dentro l'apparato dello stato e del governo è, essenzialmente, un riflesso del flusso e del riflusso delle mobilizzazioni sociali.

Nonostante siamo coscienti che il nuovo mondo a cui aneliamo può realizzarsi solo attraverso le lotte dal basso, dobbiamo contemplare seriamente la possibilità di un governo di sinistra. Gli effetti di tale vittoria elettorale potrebbero essere ambigui per i movimenti di base, dal momento che, da un lato questa vittoria potrebbe modificare l'equilibrio del potere e, quindi, dare un pò di respiro ai movimenti nel loro confrontarsi con la dominazione capitalista, però, dall'altro lato, potrebbe accellerare l'inquietante tendenza alla coptazione e assimilazione dei movimenti sociali da parte della logica della gestione statale.

Burocrazia di sinistra e stato

In teoria, la sinistra comunista si relaziona con lo stato in termini strumentali. La conquista dello stato borghese si presenta come un male necessario nel cammino verso il potere operaio. Questa visione è - incluso nel puro livello teorico - ricca di contraddizioni. Anche nelle sue versioni più sofisticate non affronta la questione della relazione dialettica tra la brocrazia del partito d'avanguardia e la autonomia del mondo del lavoro, nè la possibilitá di ottenere una transizione a una società egualitaria, quando esiste tale disparità tra i mezzi usati e le mete proposte. 

Nella prassi sociale l`esperienza storica delle relazioni tra partiti di sinistra e stato è ancora più complessa e contraddittoria. Nel XX sec. quasi la metà del pianeta è stato governato dalla burocrazia di sinistre che esercitarono il potere lontano dalle classi sociali che dicevano di rappresentare. Nelle maggiori vttorie della sinistra - elettorali o altre - le forme popolari di organizzazione, siano soviet, cosiglio dei lavoratori o assemblee, furono soppresse sommariamente dal potere centrale della nuova classe dirigente. Peró anche là dove non arrivarono ad avere il potere statale, le buorocrazie della sinistra operarono puramente come agenti di mediazione e delegazione del potere politico, invece di essere una espressione genuina del soggetto collettivo del movimento operaio. In un tentativo di vincere lo stato borghese con le sue stesse armi, modellarono le proprie strutture organizzative sugli elementi piú reazionari e gererchici dello stesso stato borghese, annullando cosí qualsiasi tentativo di autoespressione autonoma dei lavoratori.

Τους θέλουμε πίσω ζωντανούς!

Φοιτητές και καθηγητές του πανεπιστημίου της Πουέμπλα καταγγέλουν τη συνέργεια κράτους και καρτέλ στην εξαφάνιση 43 φοιτητων στην πολιτεία Γκερέρο, καθώς και την κατα μέτωπο επίθεση που δέχονται όσοι αντιστέκονται στην νεοφιλελεύθερη αναδιάρθρωση στο Μεξικό.

Μετάφραση: Κατερίνα Νασιώκα

Στις 26 του Σεπτέμβρη, στην πόλη Ιγουάλα της πολιτείας Γκερέρο του Μεξικού, αστυνομικές δυνάμεις που συνεργάζονται με δολοφόνους των τοπικών καρτέλ, άνοιξαν πυρ εναντίον διαδηλωτών φοιτητών της αγροτικής παιδαγωγικής σχολής (Νορμάλ) “Raúl Isidro Burgos” της Αγιοτσινάπα. Ο τραγικός απολογισμός της αστυνομικής βαρβαρότητας: 6 νεκροί (φοιτητές και κάτοικοι της περιοχής) και 43 αγνοούμενοι φοιτητές που είχαν συλληφθεί/απαχθεί από την αστυνομία και το στρατό κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης.  

Οι 43 φοιτητές δεν έχουν εμφανιστεί μέχρι σήμερα και κανείς δεν γνωρίζει πού βρίσκονται, παρά τις αγωνιώδεις εκκλήσεις γονιών, συγγενών, καθηγητών και μεγάλου αριθμού αλληλέγγυων ώστε να βρεθούν ζωντανοί, καθώς και τις υποτιθέμενες αντίστοιχες ενέργειες των δημοτικών αρχών της Πολιτείας του Guerrero.

Η αστυνομική βία έχει υπερβεί κάθε όριο! Η οργή και η αγανάκτησή μας ξεσπάει μπροστά στον πόλεμο που έχουν εξαπολύσει τα κυρίαρχα οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα  ενάντια στον μεξικανικό λαό. Τα συνεχή εγκλήματα, τώρα προς τους φοιτητές (νορμαλίστας) της Αγιοτσινάπα, με σειρά επιθέσεων και δολοφονιών ενάντια σε πολλούς από εμάς, μπορούν να γίνουν κατανοητά μέσα στο πλαίσιο της όξυνσης του αυταρχισμού, ελέγχου, υποταγής που προσδιορίζεται από το τρίπτυχο: μαφιόζικο κράτος – κεφάλαιο – ναρκοβιομηχανία. Οι πρόσφατες θηριωδίες  της κρατικής καταστολής δείχνουν ξεκάθαρα ότι μέσα στο νεοφιλελεύθερο σχέδιο της καπιταλιστικής αγοράς δεν υπάρχει χώρος για κανέναν εκτός από την υποταγμένη εργατική δύναμη!

Ο κοινωνικός αγώνας των αγροτικών παιδαγωγικών σχολών (Νορμάλες) είναι μέρος μιας παράδοσης αντίστασης που εκτείνεται σε όλο το Μεξικό και την οποία το κράτος/κεφάλαιο πάντοτε προσπαθούσε να εξαφανίσει. Τώρα είναι εμφανές πως έχει πραγματικά τελειώσει οποιαδήποτε ανοχή απέναντι στους αγώνες και πως οι κοινωνικές διαμαρτυρίες αντιμετωπίζονται με σφαίρες! Θεωρούμε τον εαυτό μας ενεργό κομμάτι αυτής της παράδοσης, με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους.

Γνωρίζουμε πως οι επιθέσεις ενάντια στον μεξικανικό λαό, την Λατινική Αμερική και τον υπόλοιπο τον κόσμο, ανταποκρίνονται στην επιτακτική ανάγκη του κεφαλαίου να αναδιαρθρωθεί και να βρει λύσεις στην κρίση αναπαραγωγής του. Η εμπορευματοποίηση των ζωτικών μας χώρων, η σύνδεση της βιομηχανίας-αγοράς των ναρκωτικών με τις πολυεθνικές, η εξαφάνιση ολόκληρων χωριών από αναπτυξιακά έργα τεράστιας εμβέλειας, η στρατιωτικοποίηση, οι κρατικές μεταρρυθμίσεις για την πλήρη ιδιωτικοποίηση της υγείας, της εκπαίδευσης κλπ. είναι μέρος της προσπάθειας αναδιάρθρωσης που βάζει σε κίνδυνο τη ζωή όλων μας. Συμμετέχουμε στον αγώνα ενάντια στο κεφάλαιο και για την οργάνωση διαφορετικών μορφών αναπαραγωγής της ζωής. Να βάλουμε φρένο στην εμπορευματοποίηση της ζωής μας και τη δολοφονική βία του κράτους.

Η πάλη για τη ζωή είναι το στοιχείο σύγκλισης ανάμεσα στις πολλαπλές εκφράσεις αντίστασης και αξιοπρέπειας που ξεδιπλώνονται σε ολόκληρο το Μεξικό. Να σταματήσει η καταστολή ενάντια στα λαϊκά κινήματα και τους κοινωνικούς αγώνες.

Είμαστε όλοι Αγιοτσινάπα!

Θέλουμε πίσω ζωντανούς τους αγνοούμενους φοιτητές!

Συνέλευση Φοιτητών/Καθηγητών του Ινστιτούτου Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Επιστημών (ICSYH) του πανεπιστημίου της Πουέμπλα (BUAP) του Μεξικού, 18/10/2014

Les mouvements sociaux face à la montée en puissance de Syriza et à la gauche parlementaire

Un gouvernement de gauche peut fournir un espace de respiration pour les mouvements, mais il peut aussi accélérer leur démobilisation et leur assimilation par le pouvoir d'État.

Par Antonis Broumas et Theodoros Karyotis

traduit par Thomas Coutrot, porte-parole Attac France

Pour nous, le contenu du projet révolutionnaire est que les gens deviennent capables de prendre en main les questions sociales, et le seul moyen pour eux d'atteindre cette capacité est de prendre progressivement en main de plus en plus de questions sociales .

~ Cornelius Castoriadis (1979)

Ce qui émerge est une autre société: l'objectif est le pouvoir, pas le pouvoir d'État, mais celui des gens de s'organiser en tant que pouvoirs dans un contexte social différent.

~ Raul Zibechi (2010)

Aujourd'hui, l'antagonisme social se manifeste en termes militaires. La domination capitaliste résout ses contradictions non par l'octroi de certains droits et privilèges aux opprimés, comme dans le passé, mais en imposant un état ​​d'exception permanent, où toutes les mesures d'ingénierie sociale sont justifiables et où toute protestation est perçue comme une déclaration d'hostilités. Parvenir à un nouvel équilibre reste un défi, qui ne sera surmonté que par l'affirmation du contre-pouvoir social au centre de la scène de la vie politique.

Dans ce contexte socio-historique, la possibilité d'un gouvernement de gauche émerge en Europe, avec en avant-garde la coalition de gauche de SYRIZA en Grèce et le nouveau-venu Podemos en Espagne, comme une réponse à la perspective de l'autoritarisme néolibéral consolidé sur une base nationaliste.

Les périodes de crise sont des moments d'antagonisme social où les positions des forces sociales de contestation sont liquéfiées. Dans la crise actuelle, les mouvements sociaux autonomes émergent des contradictions du capitalisme moderne en tant que les principaux sujets collectifs disposant d'un potentiel de transformation radicale et de changement social. Ils constituent le principal adversaire de la domination capitaliste dans la confrontation sociale actuelle, et les conflits à l'intérieur de l'appareil d' État sont essentiellement le reflet du flux et du reflux des mobilisations sociales.

Tout en étant conscients que le nouveau monde auquel nous aspirons ne peut advenir qu'à travers les luttes d'en bas, nous devons envisager sérieusement la possibilité d'un gouvernement de gauche. Les effets d'une telle victoire électorale seraient ambigus pour les mouvements de base, étant donné que, d'une part, une telle victoire peut faire pencher le rapport de forces et, ainsi, offrir un répit aux mouvements dans leur confrontation avec la domination capitaliste, mais, que d'autre part, elle pourrait accélérer la tendance inquiétante à la cooptation et l'assimilation des mouvements sociaux par la logique de la gestion de l'État .

Bureaucratie de gauche et État

En théorie, la gauche communiste considère l'état en termes instrumentaux. La conquête de l'État bourgeois est présentée comme un mal nécessaire sur la voie du pouvoir des travailleurs. Cette approche, cependant, est plongée - même sur un plan purement théorique - dans une série de contradictions. Même dans ses versions les plus sophistiquées, elle ne parvient pas à régler la question de la relation dialectique entre la bureaucratie avant-garde du parti et l'autonomie du monde du travail, ni celle de la possibilité d'une transition vers une société égalitaire avec une telle disparité entre les moyens employés et les objectifs proposés.

Mais dans la pratique sociale, l'expérience historique de la relation entre les partis de gauche et l'État est encore plus complexe et contradictoire. Au 20e siècle, près de la moitié de la planète a été dirigée par des bureaucraties de gauche qui exerçaient le pouvoir en totale séparation des classes sociales qu'elles étaient censées représenter. Dans la plupart des victoires de la gauche - électorales ou autres - des formes populaires d'organisation, qu'il s'agisse de soviets, les conseils ou d'assemblées de travailleurs, ont été sommairement remplacées par le pouvoir central de la nouvelle classe dirigeante. Mais même là où elles n'ont pas pris le pouvoir, les bureaucraties de gauche ont opéré comme de simples agents de médiation et de délégation de pouvoir politique, plutôt que comme une véritable expression du sujet collectif du mouvement ouvrier. Dans une tentative de vaincre l'État bourgeois avec ses propres armes, elles ont calqué leurs structures organisationnelles sur les aspects les plus réactionnaires et hiérarchiques de l'État bourgeois, étouffant ainsi toute tentative de libre expression autonome des travailleurs.

Néanmoins, aujourd'hui, beaucoup de choses ont changé depuis l'âge d'or des mouvements ouvriers. Dans le contexte européen, une possible conquête du pouvoir d'État par un parti de gauche n'est plus considérée comme un mal nécessaire, mais comme un objectif stratégique pour atténuer l'impact de l'offensive néolibérale sur le tissu social. Dans la mythologie moderne de gauche, l'État est implicitement considéré comme la dernière frontière de la « vraie » politique en opposition à la puissance sociale en plein essor du capital; d'où le fait que la critique de la nature essentiellement bourgeoise du pouvoir d'État peut facilement être négligée. Cette conception de l'État, commune à la majorité des partis de gauche contemporains, est en régression même par rapport aux approches antérieures de la gauche social-démocrate, qui avait au moins conservé un lien minimal avec l'objectif stratégique de transformation sociale.

Los movimientos sociales frente al ascenso de Syriza y la izquierda parlamentaria

Por Theodoros Karyotis y Antonis Broumas

Traducido por Jeza Goudi

"Para nosotros, el contenido del proyecto revolucionario es que la gente llegue a ser capaz de tomar las cuestiones sociales en sus propias manos y la única vía para lograrlo es que la gente vaya tomando más y más los asuntos sociales en sus manos".

~ Cornelius Castoriadis (1979)

"...lo que cobra forma es una sociedad otra: el objetivo es el poder, no el estado, o sea organizarse como los poderes de una sociedad otra".

~ Raul Zibechi (2010)

Hoy en día, el antagonismo social sucede en términos marciales. La dominación capitalista resuelve sus contradicciones, ya no concediendo ciertos derechos y privilegios a los oprimidos, como ha hecho en el pasado, sino imponiendo un estado de excepción permanente, donde todas las medidas de ingeniería social están justificadas y todas las protestas son percibidas como una iniciación de hostilidades. Llegar a un nuevo equilibrio sigue siendo un reto; y ese reto se abordará solo con la irrupción del contrapoder social en el centro de la escena política.

En este contexto sociohistórico, la posibilidad de un gobierno de izquierda emerge en Europa, con la coalición de izquierdas Syriza de Grecia y el recién llegado Podemos de España como su vanguardia, en respuesta a la perspectiva del autoritarismo neoliberal consolidado sobre una base nacional.

Los periodos de crisis son momentos de antagonismo social, en los que se licúan las posiciones de las fuerzas sociales contestatarias. En la presente crisis, los movimientos sociales autónomos emergen de las contradicciones del capitalismo moderno como los principales sujetos colectivos con un potencial para una transformación radical y un cambio social. Ellos constituyen el principal oponente a la dominación capitalista en la actual confrontación social y cualquier conflicto dentro del aparato del estado y del gobierno es, esencialmente, un reflejo del flujo y reflujo de las movilizaciones sociales. Siendo conscientes de que el nuevo mundo que anhelamos solo puede venir a través de las luchas desde las bases, tenemos que contemplar seriamente la posibilidad de un gobierno de izquierdas. Los efectos de tal victoria electoral serían ambiguos para los movimientos de base, ya que, por un lado, esa victoria podría inclinar el equilibrio de poder y, por tanto, dar un poco de oxígeno a los movimientos en su enfrentamiento a la dominación capitalista, pero, por otro, podría acelerar la inquietante tendencia a la cooptación y asimilación de los movimientos sociales por parte de la lógica de la gestión estatal.

Burocracia de izquierdas y estado

En teoría, la izquierda comunista se relaciona con el estado en términos instrumentales. La conquista del estado burgués se presenta como un mal necesario en el camino hacia el poder obrero. Esta visión, sin embargo, se sumerge –incluso en el puro nivel teórico– en una serie de contradicciones. Incluso en sus versiones más sofisticadas no aborda la cuestión de la relación dialéctica entre la burocracia del partido de la vanguardia y la autonomía del mundo del trabajo, ni la posibilidad de conseguir una transición a una sociedad igualitaria, cuando existe tal disparidad entre los medios usados y las metas propuestas.

SYRIZA rising: what’s next for the movements in Greece?

A left-wing government may provide breathing space to the movements, but it can also accelerate their demobilization and assimilation by state power.

By Antonis Broumas and Theodoros Karyotis

First published at ROAR Mag

Images from plasticobilism.blogspot.gr

For us the content of the revolutionary project is for people to become capable of taking social matters in their hands, and the only means for them to attain this capability is to gradually take social matters in their hands more and more.

~ Cornelius Castoriadis (1979)

[W]hat is emerging is another society: the objective is power, not state power, but for people to organize themselves as powers in a different social context.

~ Raul Zibechi (2010)

Nowadays, social antagonism occurs in martial terms. Capitalist domination resolves its contradictions not by granting certain rights and privileges to the oppressed, as it has done in the past, but by imposing a permanent state of exception, where all measures of social engineering are justifiable and all protest is perceived as an initiation of hostilities. Reaching a new equilibrium remains a challenge, which will be addressed only by the social counter-power entering — or not entering — the center stage of political life.

In this socio-historical context, the possibility of a left-wing government emerges in Europe, with the left-wing coalition of SYRIZA in Greece and newcomer Podemos in Spain in its vanguard, as a response to the prospect of neoliberal authoritarianism consolidated on a nationalist basis.

Periods of crisis are moments of social antagonism, in which the positions of contesting social forces are liquefied. In the present crisis, autonomous social movements emerge from the contradictions of modern capitalism as the main collective subjects with a potential for radical transformation and social change. They constitute the main opponent of capitalist domination in the present social confrontation and any conflicts inside the state and government apparatus are essentially a reflection of the ebb and tide of social mobilizations.

Despite being aware that the new world we long for can only come about through the struggles from below, we have to seriously contemplate the possibility of a left-wing government. The effects of such an electoral victory would be equivocal for grassroots movements, since, on the one hand, such a victory may tilt the power balance and, thus, provide breathing space to the movements in their confrontation with capitalist domination, but, on the other hand, it could accelerate the disquieting trend of co-optation and assimilation of social movements by the logic of state management.

Left-Wing Bureaucracy and the State

In theory, the communist left relates with the state in instrumental terms. The conquest of the bourgeois state is presented as a necessary evil on the road to workers’ power. This approach, however, is immersed — even on a purely theoretical level — in a series of contradictions. Even in its most sophisticated versions it fails to address the issue of the dialectic relation between the vanguard party bureaucracy and the autonomy of the world of labor, or the possibility of achieving a transition towards an egalitarian society, when there is such disparity between the means employed and the goals proposed.

Αυτόνομα Κινήματα και Εξουσία

Τα ανερχόμενα αριστερά κόμματα υπόσχονται την επιστροφή σε μια εποχή όπου το κράτος διαμεσόλαβούσε στις κοινωνικές και ταξικές διαμάχες. Ωστόσο, οι ριζοσπαστικές κοινωνικές αλλαγές προϋποθέτουν τον μετασχηματισμό των αυτόνομων κινημάτων σε δομές αντεξουσίας αδιαχώριστες από την κοινωνία.

Θοδωρης Καρυώτης και Αντώνης Μπρούμας

Δημοσιέυτηκε στη Βαβυλωνία, Τευχος 15, Σεπτέμβρης 2014

  “[...] για μας το περιεχόμενο του επαναστατικού προτάγματος είναι να γίνουν οι άνθρωποι ικανοί να παίρνουν στα χέρια τους τις υποθέσεις τους, και το μόνο μέσο για να αποκτήσουν αυτή την ικανότητα είναι να παίρνουν τις υποθέσεις τους στα χέρια τους όλο και περισσότερο”.

Κορνήλιος Καστοριάδης (1979)

Η κοινωνική αναμέτρηση διεξάγεται σήμερα με πολεμικούς όρους. Η καπιταλιστική κυριαρχία επιλύει τις σύγχρονες αντιφάσεις της όχι με την παραχώρηση δικαιωμάτων και προνομίων στα κατώτερα στρώματα, όπως έκανε στο παρελθόν, αλλά με την εγκαθίδρυση μιας μόνιμης κατάστασης εξαίρεσης, όπου όλα τα μέτρα κοινωνικής μηχανικής είναι νομιμοποιημένα και κάθε είδους διαμαρτυρία θεωρείται εχθροπραξία.   Η εύρεση των νέων ισορροπιών αποτελεί ακόμη ζητούμενο, που θα απαντηθεί με την αλλαγή –ή μη– των συσχετισμών δύναμης από την είσοδο των από κάτω στο προσκήνιο της πολιτικής. Σε αυτό το κοινωνικοιστορικό πλαίσιο αναδύεται στην Ευρώπη το ενδεχόμενο κυβερνήσεων της αριστεράς, με προμετωπίδα τον ΣΥΡΙΖΑ στην Ελλάδα και το νεοφερμένο Podemos στην Ισπανία, ως αντιπαραβολή στο ενδεχόμενο ενός νεοφιλελεύθερου αυταρχισμού, κοινωνικά παγιωμένου σε εθνικιστικές βάσεις.

Οι περίοδοι καθεστωτικής κρίσης αποτελούν στιγμές κοινωνικού ανταγωνισμού, όπου οι θέσεις των αντιτιθέμενων κοινωνικών δυνάμεων ρευστοποιούνται. Στην παρούσα κρίση τα αυτόνομα κινήματα αναδύονται μέσα από τις σύγχρονες αντιφάσεις του καπιταλισμού ως τα κύρια συλλογικά υποκείμενα με δυνατότητες για ριζοσπαστικές συνθέσεις και κοινωνικές αλλαγές. Αποτελούν τον βασικό αντίπαλο της καπιταλιστικής κυριαρχίας στη σύγχρονη κοινωνική αναμέτρηση, με τις εξελίξεις στα κοινοβούλια αλλά και οπουδήποτε αλλού να αποτελούν ουσιαστικά αντανάκλαση της άμπωτης ή της παλίρροιας των κινημάτων. Εντούτοις, δομούνται ως υποκείμενα με όρους, που για την ώρα αδυνατούν να ανοίξουν απελευθερωτικές προοπτικές σε μακρο – κοινωνικό επίπεδο και, τελικά, έτσι να σηκώσουν το βάρος της αναμέτρησης. Μοιραία λοιπόν, μεγάλα κομμάτια των καταπιεζόμενων εναποθέτουν τις ελπίδες τους σε μία αριστερή διαμεσολαβητική προοπτική με πεδίο πάλης και τελικό ορίζοντα τα αποσυντιθέμενα έθνη – κράτη.